{"id":250,"date":"2025-04-06T11:13:03","date_gmt":"2025-04-06T11:13:03","guid":{"rendered":"https:\/\/beyondyesterday.org\/?p=250"},"modified":"2026-03-21T20:14:08","modified_gmt":"2026-03-21T20:14:08","slug":"pisoderi-pisudere-the-shadow-of-a-lost-house","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beyondyesterday.org\/sq\/pisoderi-pisudere-the-shadow-of-a-lost-house\/","title":{"rendered":"Pisoderi \/ Pisudere: Aty ku rrug\u00ebt tona u kryq\u00ebzuan"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">U ktheva n\u00eb Pisoderi n\u00eb mars t\u00eb vitit 2025, me shpres\u00ebn p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrputhur m\u00eb mir\u00eb kornizimin e fotografis\u00eb origjinale. Perspektiva e kapur nga v\u00ebllez\u00ebrit Manakia ishte e pazakont\u00eb, pa asnj\u00eb gjurm\u00eb t\u00eb qiellit, pothuajse si nj\u00eb pamje e shkrepur nga lart, si nga syt\u00eb e nj\u00eb zogu. Si ishte e mundur kjo? N\u00eb fotografin\u00eb time t\u00eb re, vendi ku ndodhej sht\u00ebpia q\u00eb ishte djegur n\u00ebnt\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb duket qart\u00eb; pem\u00ebt jan\u00eb t\u00eb zhveshura dhe gjurm\u00ebt e zjarrit ende mbeten. Megjithat\u00eb, edhe k\u00ebsaj here nuk arrita t\u00eb riprodhoj t\u00eb nj\u00ebjtin kornizim. Vet\u00ebm pasi u ktheva n\u00eb sht\u00ebpi m\u00eb ra nd\u00ebrmend: fotografia origjinale ishte b\u00ebr\u00eb, me shum\u00eb gjas\u00eb, nga ballkoni i shkoll\u00ebs madh\u00ebshtore greke q\u00eb dikur ngrihej mbi fshat. Q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb\u2026 m\u00eb duhet t\u00eb b\u00ebj edhe nj\u00eb udh\u00ebtim tjet\u00ebr n\u00eb Pisoderi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kjo ishte fotografia m\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t\u2019u identifikuar nga grupi i imazheve t\u00eb vjetra t\u00eb fshatrave vllahe, t\u00eb realizuara nga v\u00ebllez\u00ebrit Manakia dhe t\u00eb ruajtura n\u00eb Bukuresht.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zakonisht, konturet e peizazhit ose ndonj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb e mbijetuar, zakonisht kisha, ofronin t\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr t\u00eb identifikuar fshatin n\u00eb fotografi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Por n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, forma e maleve nuk ishte e dukshme. Ky ishte imazhi i vet\u00ebm i k\u00ebtij lloji dhe fotografia shfaqte vet\u00ebm sht\u00ebpi, t\u00eb cilat me gjas\u00eb kishin zhdukur prej koh\u00ebsh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Disi, intuita m\u00eb \u00e7oi n\u00eb Pisoderi, pran\u00eb Qaf\u00ebs s\u00eb Vigl\u00ebs, pik\u00ebrisht zona ku vlleh\u00ebt p\u00ebrmenden p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb historin\u00eb bizantine. Megjithat\u00eb, kishte nj\u00eb element q\u00eb sh\u00ebrbeu si nj\u00eb e dh\u00ebn\u00eb: arkitektura e sht\u00ebpive, e cila i ngjante asaj t\u00eb vendbanimit fqinj, Nimfaios (Nevesca n\u00eb vllahisht), nj\u00eb p\u00ebrzierje e arkitektur\u00ebs ballkano-osmane me detaje europiane, veneciane. Nj\u00eb ver\u00eb, u nisa drejt Pisoderit. Pasi mb\u00ebrrita, asgj\u00eb nuk dukej e njohur. Ndoshta nuk ishte Pisoderi pas t\u00eb gjitha p\u00ebrpjekjeve\u2026 Pas dy or\u00ebsh, duke endur n\u00ebp\u00ebr fshat dhe kodrat p\u00ebrreth, duke u p\u00ebrpjekur t\u00eb gjeja nj\u00eb perspektiv\u00eb sado t\u00eb ngjashme, u dor\u00ebzova dhe shkova n\u00eb tavern\u00ebn lokale. Pronarja, q\u00eb nuk ishte me origjin\u00eb nga fshati, sugjeroi t\u00eb prisnim deri n\u00eb mbr\u00ebmje, kur pleqt\u00eb do t\u00eb mblidheshin p\u00ebr nj\u00eb got\u00eb cipuro. Nuk ishte nevoja.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"750\" src=\"https:\/\/beyondyesterday.org\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/05-IMG_2610-copy.webp\" alt=\"\" class=\"wp-image-254\" srcset=\"https:\/\/beyondyesterday.org\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/05-IMG_2610-copy.webp 1000w, https:\/\/beyondyesterday.org\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/05-IMG_2610-copy-300x225.webp 300w, https:\/\/beyondyesterday.org\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/05-IMG_2610-copy-768x576.webp 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nga nj\u00eb tavolin\u00eb pran\u00eb nesh, nj\u00eb burr\u00eb u ngrit, hodhi nj\u00eb v\u00ebshtrim t\u00eb shpejt\u00eb mbi fotografin\u00eb e vjet\u00ebr dhe tha: \u201cUn\u00eb kam lindur n\u00eb at\u00eb sht\u00ebpi!\u201d Ishte sht\u00ebpia e fundit e vjet\u00ebr e Pisoderit, e cila kishte mbijetuar pothuajse deri n\u00eb dit\u00ebt tona, por ishte djegur n\u00eb vitin 2014. Burri, Kosmas Roufos, specialist vere, kalonte n\u00ebp\u00ebr fshatin e tij vet\u00ebm nj\u00eb her\u00eb n\u00eb vit, gjat\u00eb rrug\u00ebs p\u00ebr n\u00eb Korfuz, duke ndaluar p\u00ebr nj\u00eb kafe t\u00eb shkurt\u00ebr. Rrug\u00ebt tona u kryq\u00ebzuan thjesht rast\u00ebsisht\u2026<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-jetpack-image-compare\"><div class=\"juxtapose\" data-mode=\"horizontal\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" id=\"252\" src=\"https:\/\/beyondyesterday.org\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Mk-37-copy.webp\" alt=\"\" width=\"1000\" height=\"717\" class=\"image-compare__image-before\"\/><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" id=\"253\" src=\"https:\/\/beyondyesterday.org\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/IMG_3244-copy.webp\" alt=\"\" width=\"1000\" height=\"717\" class=\"image-compare__image-after\"\/><\/div><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>U ktheva n\u00eb Pisoderi n\u00eb mars t\u00eb vitit 2025, me shpres\u00ebn p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrputhur m\u00eb mir\u00eb kornizimin e fotografis\u00eb origjinale. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-250","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-in-balkans"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"sq","enabled_languages":["en","ro","el","sq","mk","tr","bg","ka"],"languages":{"en":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ro":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"el":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"sq":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"mk":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"tr":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"bg":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ka":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/beyondyesterday.org\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Pisoderi.webp","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beyondyesterday.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/250","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beyondyesterday.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beyondyesterday.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beyondyesterday.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beyondyesterday.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=250"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/beyondyesterday.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/250\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":831,"href":"https:\/\/beyondyesterday.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/250\/revisions\/831"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beyondyesterday.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/251"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beyondyesterday.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=250"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beyondyesterday.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=250"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beyondyesterday.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=250"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}