Каде се среќаваат долините
За Смикси, Вејс и Томпсон пишуваат: „Смикси е живописно село од околу стотина куќи и, како што лежи во вдлабнатината на чело на долината, не се гледа до блиску. И покрај тоа што се смета релаксирачки, неговите жители секогаш презимуваат во рамнините околу Еласона и Лариса. Смикси не било секогаш целосно номадско село; некои жители некогаш постојано живееле таму посветени на земјоделството. Велат дека долу во долината кај местото викано Бига некогаш имало земјоделско село. Луѓето отаму се здружиле со други и го основале Смикси, кој првично било повисоко на ридот отколку што е денес.
Во долината стои еден висок бор, наречен дрвото на Ајос Космас. Велат дека кога го посетил Смикси го благословил дрвото и на врвот прицврстил дрвен крст. Оттогаш дрвото порасна многу високо, но крстот останува, сведочејќи за вистината на приказната. Куќите во Смикси се уредно чувани, но мали, освен неколку изградени од иселеници или успешни разбојници. Влашкиот е единствениот говорен јазик во црквата, но дијалектот содржи многу грчки зборови. Луѓето од Смикси ги практикуваат истите занаети како во Самарина, главно овчарство и одгледување мазги. Тешка патека од селото води преку Гумара до Бријаза и долината Аус, додека друга води до Авдела, оддалечена околу два и пол часа“.




















