Laista, e njohur si Laka në vllahisht, është vendbanimi më i largët në rajonin e Zagorit, dikur më i populluari dhe më i begatë. Në vitin 1900, kur vëllezërit Manakia realizuan fotografinë, fshati kishte mbi 2,000 banorë. Sot, kanë mbetur vetëm rreth 10 banorë të përhershëm. Udhëtimi drejt Lakës ishte sfidues, por i vlefshëm për shkak të takimeve interesante. Me ndihmën e banorëve, përcaktuam se fotografia e vëllezërve Manakia ishte bërë nga ermitazhi i Shën Gjergjit, ku sipas traditës, kishte predikuar Shën Kozmai i Etolisë. Pavarësisht se fshati ishte fshehur nga pemët, këtë herë droni nuk ishte i nevojshëm.
Ngjitja mbi çatinë e kishës zbuloi pamjen e kërkuar. Një takim i paharrueshëm në Laista ishte me fotografin Takis Tzimas, i cili jeton në Athinë dhe boton një revistë të fshatit, që qarkullon nga Athina deri në Amerikë. Ai kërkoi të publikonte fotografinë e fshatit, që ndoshta ishte më e vjetra e njohur, të cilën unë e datova rreth vitit 1900. Kur revista mbërriti, data ishte ngushtuar në 1898. Tzimas shpjegoi se banorët e dinë me saktësi kur janë ndërtuar shtëpitë e tyre, duke mundësuar kështu datimin përmes mungesës apo pranisë së ndërtesave të caktuara. Për një antropolog, viti i saktë mund të mos ketë aq rëndësi, por domethënia e këtij kujtimi të rrënjosur thellë në vend dhe familje është thelbësore.



Rastësisht, korniza që përdora për të ekspozuar fotografinë, e blerë në një dyqan antik në Suedi, kishte të shkruar në mbështjellësen e saj: “1898”. Në numrin tjetër, publikova një tjetër imazh nga arkivat e Bukureshtit, që tregonte njerëz në sheshin e fshatit. Kjo çoi në zbulimin e një fotografie pothuajse identike, me shumë mundësi e bërë vetëm disa minuta më vonë, e ruajtur në shtëpinë e familjes Papathanasiou. Dhe më vonë, në vitin 2024, gjeta në arkivin e Bitolës një fragment të thyer të një pllake qelqi negative me të njëjtën festë në sheshin e Laistës. Të ndara nga një shekull e të ruajtura në tre vende të ndryshme, këto fotografi u ribashkuan, si me magji, pas njëqind vjetësh.




















