H Σαμαρίνα ήταν το πιο εύκολο χωριό να εντοπιστεί ανάμεσα στις φωτογραφίες των βλαχοχωριών που τραβήχτηκαν από τους αδελφούς Μανάκια γύρω στο 1900. Είναι μια μακρινή θέα της Σαμαρίνας, που θεωρείται ένα από τα ψηλότερα χωριά της Βαλκανικής Χερσονήσου. Υπάρχει μια εκπληκτική λεπτομέρεια που φαίνεται και σε αυτή τη φωτογραφία: ένα πεύκο φυτρώνει στη στέγη πάνω από το βωμό της κύριας εκκλησίας στη Σαμαρίνα. Η ιδιαιτερότητα είναι ότι αυτό το πεύκο δεν φέρει ποτέ κώνους και οι ρίζες του δεν φαίνονται με κανέναν τρόπο – ούτε από έξω ούτε μέσα από την εκκλησία – και δεν έχουν διαπεράσει τη χοντρή στέγη του ιερού. Ο Wace και ο Thompson περιλαμβάνουν μια φωτογραφία αυτού του πεύκου στο βιβλίο τους, που πιθανότατα τραβήχτηκε λίγα χρόνια μετά τους αδελφούς Μανάκια. Παραδόξως, έναν αιώνα μετά το συγκεκριμένο πεύκο έχει ελάχιστα μεγαλώσει.
Η περιγραφή που δίνουν οι Wace and Thompson για τη Σαμαρίνα, από απόσταση, ταιριάζει ακριβώς με το καρέ που απαθανάτισαν οι αδελφοί Μανάκια. «H Όμορφη Κοιλάδα (Pade Mushatæ) αξίζει τον τίτλο της· είναι μια όμορφη έκταση στην πλαγιά του βουνού, που διαπερνάται εδώ κι εκεί από ρυάκια με παγωμένο νερό, καλύπτεται από όμορφο πράσινο χορτάρι, ενώ κατά την άνοιξη και τις αρχές του καλοκαιριού γεμίζει από λαμπερά λουλούδια, όπως πασχαλίτσες, δρακάκια, σπειραίες, γενθιανές και κυπριπέδια. Ακριβώς μπροστά μας είναι το βουνό Γκόργκουλος. Πίσω από αυτό, μισοκρυμμένος στα σύννεφα είναι ο τριπλός ορεινός όγκος του Σμόλικα, από τον οποίο είναι ορατές δύο μόνο κορυφές, ο Σμόλικας και η Μόσια (Moasha). Μπροστά μας, βαθιά στην κοιλάδα κάτω από την κορυφή του Γκόργκουλου, είναι ένα σημείο που διασταυρώνονται δύο μικρά ρέματα. Ακριβώς πάνω από αυτή τη συμβολή και στην πλαγιά κάτω από το πευκοδάσος του Γκόργκουλου βρίσκεται η ίδια η Σαμαρίνα. Όλα τα βλέμματα στράφηκαν με τη μία προς το χωριό. Τα κιάλια μας έγιναν αμέσως περιζήτητα, καθώς όλοι ήθελαν να δουν την περίφημη εκκλησία στην οποία φυτρώνει ένα πεύκο».
